Sommige gesprekken stoppen wanneer de ander vertrekt.
Andere beginnen daarna pas echt.
Je herhaalt wat je zei. Je denkt aan de blik van de ander. Je bedenkt drie betere antwoorden en probeert te achterhalen waarom iemand precies dié woorden gebruikte.
Voor je het weet ben je een uur verder.
Wanneer een gesprek blijft doorgaan in je hoofd, voelt het soms alsof je iets probeert op te lossen. Alleen levert opnieuw en opnieuw analyseren lang niet altijd nieuwe informatie op.
Waarom blijft een gesprek doorgaan in je hoofd?
Je brein houdt niet van onduidelijkheid.
Wanneer een gesprek emotioneel geladen, dubbelzinnig of onverwacht was, kan je hoofd proberen alsnog zekerheid te creëren.
Waarom zei ze dat?
Heb ik iets verkeerd gedaan?
Had ik anders moeten reageren?
Wat als hij eigenlijk bedoelde dat…?
Dat nadenken heeft dus een functie: je probeert de situatie te begrijpen.
Het probleem ontstaat wanneer nadenken verandert in eindeloos herhalen.
Feit en interpretatie zijn niet hetzelfde
Een heel bruikbare stap is onderscheid maken tussen wat werkelijk gebeurde en wat jij denkt dat het betekent.
Bijvoorbeeld:
Feit:
“Ze antwoordde kort.”
Interpretatie:
“Ze vindt mij vervelend.”
Of:
Feit:
“Hij reageerde vandaag niet op mijn bericht.”
Interpretatie:
“Hij is boos op mij.”
Die interpretatie kan kloppen.
Maar misschien ook niet.
Wanneer je het verschil ziet, ontstaat er opnieuw ruimte.
Kijk ook naar wat het gesprek bij jou raakte
Niet ieder gesprek blijft hangen omdat de andere persoon iets uitzonderlijks zei.
Soms raakt een gesprek aan iets wat voor jou belangrijk is.
Vraag jezelf daarom af:
Welke emotie merk ik?
Misschien is dat boosheid, schaamte, teleurstelling, verdriet of onzekerheid.
Vraag daarna:
Wat werd hier geraakt?
Dat kan bijvoorbeeld behoefte aan respect zijn, duidelijkheid, erkenning, eerlijkheid of een persoonlijke grens.
Daar zit vaak meer bruikbare informatie dan in de twintigste reconstructie van hetzelfde gesprek.
Moet je iets doen?
Niet noodzakelijk.
Je hebt meestal drie mogelijkheden.
Je kunt besluiten dat er geen nieuwe informatie is en het gesprek laten zakken.
Je kunt één concrete verduidelijkende vraag stellen.
Of je kunt besluiten dat er iets gezegd of begrensd moet worden.
Belangrijk is dat je niet per se actie hoeft te ondernemen terwijl je nog sterk geactiveerd bent.
Een antwoord dat je na een rustige nacht formuleert, ziet er vaak heel anders uit dan een antwoord dat je vijf minuten na een pijnlijk gesprek verstuurt.
Geef je hoofd een einde
Soms helpt een heel concrete afsluiting.
Bijvoorbeeld:
“Ik heb op dit moment geen nieuwe informatie. Als ik morgen nog iets wil verduidelijken, kan ik dat dan beslissen. Voor vandaag laat ik het liggen.”
Je vertelt je brein daarmee niet dat het gesprek onbelangrijk is.
Je vertelt het dat het denkwerk voor vandaag klaar is.
Kijk naar het terugkerende patroon
Blijf je vooral malen na gesprekken waarin je jezelf hebt aangepast?
Wanneer iemand afstandelijk reageert?
Wanneer je denkt dat iemand teleurgesteld in je is?
Of wanneer je achteraf vindt dat je te weinig voor jezelf bent opgekomen?
Dan kan juist dát patroon interessant zijn om verder te onderzoeken.
Het doel hoeft niet te zijn dat je nooit meer over een gesprek nadenkt.
Het doel is dat jij gemakkelijker kunt herkennen wanneer nadenken nog helpt en wanneer je gewoon rondjes begint te draaien.
Blijft één gesprek of terugkerend patroon veel meer energie vragen dan je wilt?
In een Kompasgesprek brengen we één concrete situatie helder in kaart en zoeken we naar een haalbare volgende stap.
